Cara Sertu Peralatan dan Mesin di Gudang Mengikut MS 2400-2:2019

Cara sertu peralatan dan mesin di gudang perlu dilakukan secara sistematik apabila berlaku pencemaran najis mughallazah. Proses ini bukan sekadar membasuh permukaan, malah melibatkan pengasingan kawasan, pemilihan bahan yang sesuai, keselamatan mesin, pemantauan dan penyediaan rekod.

Dalam operasi penggudangan halal, kebersihan peralatan sangat penting untuk melindungi integriti halal produk, barangan dan kargo. Peralatan yang tercemar tetapi tidak dibersihkan dengan betul boleh menyebabkan pencemaran silang kepada produk lain, kawasan penyimpanan dan pekerja.

MS 2400-2:2019 menyediakan keperluan pengurusan bagi memastikan integriti halal dikekalkan sepanjang aktiviti penggudangan. Standard ini merangkumi aspek premis, peralatan, kemudahan, pembersihan, penyelenggaraan, latihan kakitangan dan pelaksanaan sertu apabila berlaku pencemaran najis mughallazah.

Apakah Maksud Sertu?

Sertu ialah proses penyucian bahagian badan, pakaian, ruang, perkakas atau peralatan yang terkena najis mughallazah. Najis mughallazah merangkumi anjing, babi, keturunannya, bahan terbitannya serta cecair atau bahan yang keluar daripada haiwan tersebut.

Proses sertu melibatkan tujuh basuhan. Salah satu basuhan menggunakan air yang bercampur tanah, diikuti basuhan lain menggunakan air mutlak yang bersih dan suci.

Tanah yang digunakan hendaklah:

• Bebas daripada najis.
• Bersih dan sesuai digunakan.
• Tidak terdiri daripada tanah musta’mal yang telah digunakan untuk tayammum.
• Digunakan pada kadar yang mencukupi untuk menghasilkan ampaian air bercampur tanah.

Air pula hendaklah merupakan air mutlak, bebas daripada najis dan bukan air musta’mal.

Mengapakah Peralatan dan Mesin Gudang Perlu Disertu?

Sertu diperlukan apabila terdapat pencemaran najis mughallazah pada mesin, perkakas, bekas, troli, palet, rak atau peralatan pengendalian bahan.

Pencemaran boleh berlaku melalui beberapa keadaan, antaranya:

• Produk atau kargo berasaskan babi bocor di dalam gudang.
• Cecair daripada bahan tercemar terkena pada troli atau forklift.
• Anjing memasuki kawasan gudang dan menyentuh peralatan dalam keadaan salah satu permukaan basah.
• Bekas atau peralatan digunakan untuk mengendalikan produk tidak halal yang mengandungi bahan berasaskan babi.
• Air daripada kawasan tercemar mengalir ke ruang penyimpanan atau mesin.
• Peralatan pembersihan digunakan pada kawasan tercemar sebelum digunakan di kawasan halal.

MS 2400-2 menekankan bahawa sertu hendaklah dilakukan apabila dan di tempat pencemaran najis mughallazah berlaku. Oleh itu, sertu tidak sepatutnya dilakukan secara rambang tanpa mengenal pasti kawasan dan punca pencemaran.

Peralatan Gudang yang Mungkin Memerlukan Sertu

Antara peralatan yang mungkin terlibat ialah:

• Forklift dan pallet jack.
• Troli pengangkutan barang.
• Rak dan palet penyimpanan.
• Conveyor atau tali sawat.
• Mesin pembungkusan.
• Bekas, tong dan kontena.
• Meja pemprosesan atau pemeriksaan.
• Peralatan kawalan suhu.
• Lantai, dinding dan pintu kawasan penyimpanan.
• Mop, berus, kain dan peralatan pembersihan.

Sebelum memulakan sertu, tentukan sama ada peralatan boleh terkena air. Komponen elektrik, panel kawalan, motor dan sensor tidak boleh disiram tanpa mengambil kira arahan keselamatan pengeluar.

Persediaan Sebelum Melakukan Sertu

1. Hentikan penggunaan peralatan

Mesin atau peralatan yang disyaki tercemar hendaklah dihentikan penggunaannya. Jangan pindahkan peralatan tersebut ke kawasan bersih kerana tindakan ini boleh menyebarkan pencemaran.

2. Asingkan kawasan tercemar

Letakkan tanda amaran atau penghadang di kawasan terlibat. Produk, bahan mentah, bahan pembungkusan dan peralatan lain hendaklah dijauhkan daripada kawasan tersebut.

3. Kenal pasti punca dan keluasan pencemaran

Periksa bahagian yang terkena najis secara teliti. Jika pencemaran datang daripada tumpahan cecair, periksa juga bahagian bawah mesin, roda, celah sambungan dan laluan aliran air.

4. Sediakan peralatan perlindungan diri

Pekerja hendaklah menggunakan peralatan perlindungan diri yang sesuai seperti:

• Sarung tangan kalis air.
• Kasut keselamatan.
• Apron atau pakaian perlindungan.
• Pelindung muka jika terdapat risiko percikan.

Peralatan perlindungan yang telah terkena pencemaran juga perlu dikendalikan dengan betul selepas proses selesai.

5. Semak arahan keselamatan mesin

Matikan bekalan elektrik dan ikuti prosedur keselamatan organisasi sebelum membuka atau membersihkan mesin. Dapatkan bantuan juruteknik bagi mesin yang mempunyai komponen sensitif atau sukar ditanggalkan.

Bahan dan Peralatan yang Diperlukan

Sediakan bahan berikut sebelum memulakan proses:

• Air mutlaklak yang bersih.
• Tanah yang memenuhi syarat sertu.
• Baldi atau bekas bancuhan.
• Bekas air bersih yang berasingan.
• Kain, span, mop atau berus yang sesuai.
• Botol semburan untuk kawasan yang tidak boleh disiram.
• Alat pengumpulan air buangan.
• Tanda amaran dan penghadang kawasan.
• Peralatan perlindungan diri.
• Borang rekod sertu.

Gunakan peralatan pembersihan yang dikhaskan untuk proses tersebut. Elakkan menggunakan semula mop, kain atau berus yang tercemar pada kawasan bersih sebelum peralatan berkenaan disertu.

Langkah Sertu Peralatan dan Mesin

Langkah 1: Singkirkan fizikal najis

Buang najis, kotoran, minyak, lendir, warna dan bau yang masih kelihatan. Gunakan alat yang sesuai supaya pencemaran tidak merebak ke bahagian lain.

Basuhan untuk menghilangkan kewujudan fizikal najis mungkin perlu dilakukan beberapa kali. Pastikan sisa dan air pembersihan tidak tertinggal pada permukaan.

Langkah 2: Sediakan air bercampur tanah

Campurkan tanah yang bersih dengan air sehingga menghasilkan ampaian yang sesuai untuk digunakan. Jumlah tanah tidak perlu berlebihan, tetapi mestilah mencukupi untuk menjadikan tanah bercampur dan tersebar dalam air.

Penggunaan produk yang mengandungi tanah dibenarkan berdasarkan kaedah sertu dalam dokumen rujukan, dengan syarat bahan tersebut sesuai, bersih dan bebas daripada najis.

Langkah 3: Lakukan basuhan menggunakan air bercampur tanah

Sapukan atau alirkan air bercampur tanah pada keseluruhan bahagian yang tercemar. Pastikan campuran tersebut sampai ke celah, sambungan, roda atau permukaan tersembunyi yang terlibat.

Untuk mesin yang tidak sesuai disiram, gunakan kain bersih atau semburan terkawal. Jangan menyembur terus ke dalam motor, panel elektrik, sensor atau suis.

Langkah 4: Pastikan air basuhan keluar sepenuhnya

Air basuhan tidak boleh bertakung atau mengalir ke kawasan bersih. Kumpulkan dan salurkan air buangan melalui sistem saliran yang sesuai.

Langkah 5: Lakukan enam basuhan menggunakan air mutlak

Selepas basuhan air bercampur tanah, lakukan enam basuhan berasingan menggunakan air mutlak. Setiap basuhan hendaklah sampai ke seluruh permukaan yang terlibat.

Pastikan air daripada satu basuhan dialirkan atau dikeluarkan sebelum memulakan basuhan seterusnya.

Langkah 6: Keringkan peralatan

Keringkan permukaan menggunakan kaedah yang tidak menyebabkan pencemaran semula. Pastikan komponen mesin benar-benar kering sebelum bekalan elektrik disambungkan atau mesin digunakan kembali.

Langkah 7: Periksa dan sahkan hasil sertu

Periksa bahagian yang telah disertu untuk memastikan:

• Tiada kesan fizikal najis yang tertinggal.
• Tiada air basuhan bertakung.
• Semua kawasan yang dikenal pasti telah dibersihkan.
• Peralatan berada dalam keadaan selamat.
• Tiada pencemaran silang berlaku semasa proses.

Keperluan Penyeliaan dan Rekod

MS 2400-2 menetapkan bahawa proses sertu dalam operasi penggudangan hendaklah diselia dan disahkan oleh pihak berkuasa halal yang kompeten atau kakitangan Muslim terlatih yang dilantik oleh Jawatankuasa Halal Dalaman.

Proses yang dilaksanakan juga perlu direkodkan. Rekod boleh mengandungi:

• Tarikh dan masa kejadian.
• Lokasi pencemaran.
• Jenis mesin atau peralatan terlibat.
• Punca pencemaran.
• Bahagian yang telah disertu.
• Bahan dan kaedah yang digunakan.
• Nama pekerja yang menjalankan proses.
• Nama penyelia atau pegawai yang membuat pengesahan.
• Tindakan pembetulan dan pencegahan.
• Tarikh peralatan dibenarkan beroperasi semula.

Rekod tersebut penting untuk tujuan pengesanan, audit halal dan penilaian keberkesanan tindakan pembetulan.

Penyelenggaraan Peralatan Selepas Sertu

Standard turut menekankan bahawa peralatan hendaklah diselenggara dengan baik supaya mudah dibersihkan, disanitasi dan disertu apabila diperlukan.

Organisasi disarankan memilih peralatan yang:

• Diperbuat daripada bahan yang tahan lama.
• Tidak mendatangkan kesan toksik dalam penggunaan yang dimaksudkan.
• Mudah dibersihkan dan diselenggara.
• Boleh dialihkan atau dibuka untuk pemeriksaan.
• Tidak mempunyai terlalu banyak celah yang memerangkap kotoran.
• Membolehkan pencemaran dikesan dengan mudah.

Jadual pembersihan dan penyelenggaraan perlu diwujudkan. Setiap aktiviti hendaklah direkodkan serta disahkan oleh pegawai yang bertanggungjawab.

Penggunaan Debu Tanah Liat MyPapillon

Debu Tanah Liat MyPapillon boleh dijadikan pilihan praktikal untuk membantu menyediakan air bercampur tanah bagi proses sertu. Produk dalam bentuk debu memudahkan organisasi menyimpan dan menyediakan bahan tanah apabila berlaku pencemaran najis mughallazah.

Cara penggunaan secara umum:

1. Sediakan bekas atau baldi yang bersih.
2. Masukkan air mutlak mengikut keperluan kawasan atau peralatan.
3. Tambahkan Debu Tanah Liat MyPapillon secukupnya.
4. Kacau sehingga tanah tersebar dan menghasilkan ampaian.
5. Gunakan campuran tersebut pada bahagian yang perlu disertu.
6. Teruskan dengan enam basuhan berasingan menggunakan air mutlak.

Sentiasa ikuti arahan penggunaan pada label produk. Pengguna juga perlu memastikan kaedah yang dilaksanakan mematuhi prosedur halal organisasi dan mendapat penyeliaan pihak yang kompeten apabila digunakan dalam operasi industri.

Penyebutan produk ini tidak bermaksud produk atau organisasi secara automatik diperakui mematuhi MS 2400-2. Pematuhan terhadap standard melibatkan keseluruhan sistem pengurusan, latihan, kawalan operasi, dokumentasi, pemantauan dan pengesahan organisasi.

Kesilapan yang Perlu Dielakkan

Antara kesilapan lazim semasa melakukan sertu ialah:

• Terus menyiram tanpa membuang fizikal najis.
• Tidak mengenal pasti keseluruhan kawasan tercemar.
• Menggunakan tanah yang kotor atau diragui statusnya.
• Menggunakan air yang telah tercemar.
• Tidak memastikan setiap basuhan sampai ke seluruh permukaan.
• Membiarkan air basuhan mengalir ke kawasan bersih.
• Menyiram komponen elektrik tanpa langkah keselamatan.
• Menggunakan semula kain atau mop tercemar.
• Mengendalikan produk halal sebelum menukar sarung tangan.
• Tidak menyediakan rekod proses sertu.
• Mengoperasikan semula mesin sebelum pemeriksaan dan pengesahan.

Soalan Lazim

Adakah semua mesin di gudang perlu disertu?

Tidak. Sertu diperlukan apabila berlaku atau dikenal pasti pencemaran najis mughallazah. Mesin yang tidak terlibat tidak perlu disertu tanpa sebab.

Bolehkah mesin elektrik disiram dengan air?

Tidak semestinya. Bekalan elektrik perlu dimatikan dan arahan pengeluar mesti dipatuhi. Gunakan kain atau semburan terkawal bagi permukaan tertentu dan dapatkan bantuan juruteknik jika diperlukan.

Berapa banyak tanah diperlukan?

Dokumen rujukan menyatakan bahawa tanah digunakan sekadar mencukupi untuk menghasilkan ampaian dalam air. Elakkan menetapkan satu nisbah bagi semua keadaan kerana keluasan, jenis permukaan dan kaedah penggunaan mungkin berbeza.

Siapakah yang boleh mengesahkan proses sertu?

Dalam konteks penggudangan halal, proses hendaklah diselia dan disahkan oleh pihak berkuasa halal yang kompeten atau kakitangan Muslim terlatih yang dilantik oleh Jawatankuasa Halal Dalaman.

Adakah penggunaan produk tanah dibenarkan?

Kaedah sertu dalam dokumen rujukan membenarkan penggunaan produk yang mengandungi tanah. Walau bagaimanapun, bahan hendaklah bersih, bebas daripada najis dan digunakan mengikut prosedur yang betul.

Kesimpulan

Sertu peralatan dan mesin di gudang perlu dilaksanakan secara terkawal untuk melindungi integriti halal produk, barangan dan kargo. Proses ini merangkumi pengasingan kawasan, penyingkiran fizikal najis, satu basuhan menggunakan air bercampur tanah, enam basuhan menggunakan air mutlak, pemeriksaan, pengesahan dan penyediaan rekod.

Debu Tanah Liat MyPapillon boleh membantu organisasi menyediakan air bercampur tanah dengan lebih mudah. Namun, keberkesanan pelaksanaan tetap bergantung pada pematuhan prosedur, latihan kakitangan, kawalan keselamatan dan pengesahan oleh pihak yang kompeten.

Bacaan Berkaitan

1. Untuk memahami asas proses penyucian, baca Apa Itu Sertu? Panduan Cara Sertu yang Betul.
2. Bagi kaedah membersihkan permukaan bangunan, rujuk Cara Sertu Lantai Rumah Selepas Terkena Najis Anjing dengan Betul.

Rujukan

• Department of Standards Malaysia. (2019). MS 2400-2:2019, Halal Supply Chain Management System – Part 2: Warehousing – General Requirements (First Revision). Department of Standards Malaysia.
• Department of Standards Malaysia. (2018). Draft Malaysian Standard: Halal Supply Chain Management System – Part 2: Warehousing – General Requirements (First Revision), Stage: Public Comment (40.20), 16 April 2018–15 June 2018.
• Department of Islamic Development Malaysia. Garis Panduan Sertu dari Perspektif Islam.